Discussion:
trema of deelteken bij woord in hoofdletters
(te oud om op te antwoorden)
anonymous
2003-10-02 09:23:43 UTC
Permalink
Dag

Een kort vraagje met een hopelijk ook kort antwoord: als ik een woord als
'officiële' of 'financiële' in hoofdletters schrijf, moet ik dan nog
steeds een trema schrijven? Wordt het m.a.w. 'OFFICIELE' of 'OFFICIËLE'?

Bedankt
--
Polar
Remco Knooihuizen
2003-10-02 09:43:22 UTC
Permalink
Post by anonymous
Een kort vraagje met een hopelijk ook kort antwoord: als ik een woord als
'officiële' of 'financiële' in hoofdletters schrijf, moet ik dan nog
steeds een trema schrijven? Wordt het m.a.w. 'OFFICIELE' of 'OFFICIËLE'?
Ik zou het wel doen. Ik ken geen enkele regel of richtlijn die voorschrijft
dat hoofdletters geen accent-/leestekens zouden kunnen krijgen. Hieruit
volgt m.i. dat hoofdletters zich exact zo gedragen als kleine letters, en
dus krijg je een trema in «OFFICIËLE». (Hoewel het woordbeeld het wel zou
overleven, staat er anders toch «offisile» en niet «offisjele».)

Het gebruik om hoofdletters accentloos te laten, komt volgens mij uit het
Frans. Ik meen te hebben gelezen dat ze er daar ook van afgestapt zijn,
omdat het een nergens op gebaseerd dogma was. In het Italiaans zie je ook
nog wel eens een apostrof voor of achter de hoofdletter in plaats van een
accent erop (voor=aigue, achter=grave?), maar dat is ook maar een door
gebrekkige techniek ingegeven conventie, denk ik.


Remco
Johannes
2003-10-02 17:56:48 UTC
Permalink
Post by anonymous
Post by Remco Knooihuizen
Post by anonymous
Een kort vraagje met een hopelijk ook kort antwoord: als ik een woord
als
Post by Remco Knooihuizen
Post by anonymous
'officiële' of 'financiële' in hoofdletters schrijf, moet ik dan nog
steeds een trema schrijven? Wordt het m.a.w. 'OFFICIELE' of
'OFFICIËLE'?
Post by Remco Knooihuizen
Ik zou het wel doen. Ik ken geen enkele regel of richtlijn die
voorschrijft
Post by Remco Knooihuizen
dat hoofdletters geen accent-/leestekens zouden kunnen krijgen. Hieruit
volgt m.i. dat hoofdletters zich exact zo gedragen als kleine letters, en
dus krijg je een trema in «OFFICIËLE». (Hoewel het woordbeeld het wel zou
overleven, staat er anders toch «offisile» en niet «offisjele».)
Het gebruik om hoofdletters accentloos te laten, komt volgens mij uit het
Frans. Ik meen te hebben gelezen dat ze er daar ook van afgestapt zijn,
omdat het een nergens op gebaseerd dogma was. In het Italiaans zie je ook
nog wel eens een apostrof voor of achter de hoofdletter in plaats van een
accent erop (voor=aigue, achter=grave?), maar dat is ook maar een door
gebrekkige techniek ingegeven conventie, denk ik.
Inderdaad. Er is geen regel die bepaalt dat trema's vervallen als de
letter
Post by anonymous
een hoofdregel is.
RECTIFICATIE: als de letter een hoofdletter is.
Post by anonymous
Het criterium is het voorkomen van fouten in de
uitspraak, zoals je in de leidraad van het groene boekje kunt lezen.
Wel ziet men vaak dat deze leestekens weggelaten worden om technische,
typografische of stilistische (huisstijl van een bedrijf) redenen. Denk
aan
Post by anonymous
een typemachine waarop geen toets zit om trema's e.d. hoog genoeg boven de
hoofdletter te zetten.
Johannes
2003-10-02 17:55:02 UTC
Permalink
Post by Remco Knooihuizen
Post by anonymous
Een kort vraagje met een hopelijk ook kort antwoord: als ik een woord als
'officiële' of 'financiële' in hoofdletters schrijf, moet ik dan nog
steeds een trema schrijven? Wordt het m.a.w. 'OFFICIELE' of
'OFFICIËLE'?
Post by Remco Knooihuizen
Ik zou het wel doen. Ik ken geen enkele regel of richtlijn die
voorschrijft
Post by Remco Knooihuizen
dat hoofdletters geen accent-/leestekens zouden kunnen krijgen. Hieruit
volgt m.i. dat hoofdletters zich exact zo gedragen als kleine letters, en
dus krijg je een trema in «OFFICIËLE». (Hoewel het woordbeeld het wel zou
overleven, staat er anders toch «offisile» en niet «offisjele».)
Het gebruik om hoofdletters accentloos te laten, komt volgens mij uit het
Frans. Ik meen te hebben gelezen dat ze er daar ook van afgestapt zijn,
omdat het een nergens op gebaseerd dogma was. In het Italiaans zie je ook
nog wel eens een apostrof voor of achter de hoofdletter in plaats van een
accent erop (voor=aigue, achter=grave?), maar dat is ook maar een door
gebrekkige techniek ingegeven conventie, denk ik.
Inderdaad. Er is geen regel die bepaalt dat trema's vervallen als de letter
een hoofdregel is. Het criterium is het voorkomen van fouten in de
uitspraak, zoals je in de leidraad van het groene boekje kunt lezen.
Wel ziet men vaak dat deze leestekens weggelaten worden om technische,
typografische of stilistische (huisstijl van een bedrijf) redenen. Denk aan
een typemachine waarop geen toets zit om trema's e.d. hoog genoeg boven de
hoofdletter te zetten.
anonymous
2003-10-02 09:47:08 UTC
Permalink
anonymous <***@edpnet.be> bedacht usenet
onlangs met het bericht
Post by anonymous
Een kort vraagje met een hopelijk ook kort antwoord: als ik een woord
als 'officiële' of 'financiële' in hoofdletters schrijf, moet ik dan nog
steeds een trema schrijven? Wordt het m.a.w. 'OFFICIELE' of
'OFFICIËLE'?
De bronnen die ik er al op nageslagen heb, zijn weinig eenduidig.
Als voorbeeld: Guido Reijnders op 19 maart 2002 in deze groep (hoewel het
hierbij eerder over accenten dan over deeltekens gaat):

Schrijfwijzer:
"Boven een hoofdletter vervalt het accentteken. Eén is genoeg."

De Volkskrant Stijlboek:
"Een hoofdletter krijgt nooit een accent."

Spellingwijzer:
"Accenttekens hoeven niet gebruikt te worden op hoofdletters.
De accenttekens zijn bedoeld voor hoofdletters en kleine letters.
Maar omdat de combinatie met hoofdletters vaak moeilijk af te
drukken is, is het gebruik van deze tekens op hoofdletters vrij.
Hetzelfde geldt voor het trema, umlaut, cedille en tilde: CAFE,
COEFFICIENT, FACADE, UBERHAUPT, SENORITA."

Vraagbaak Nederlands en Stijlboek NRC Handelsblad:
Het staat er niet in of ik kan het zo één-twee-drie niet vinden.
--
Polar
Remco Knooihuizen
2003-10-02 09:55:39 UTC
Permalink
Post by anonymous
"Boven een hoofdletter vervalt het accentteken. Eén is genoeg."
Tja, dat schrijf ik ook zo. Maar "Eén" is iets anders dan "OFFICIËLE": het
verschil tussen alles in hoofdletters of alleen de eerste letter. Maar
moeten we dan "Egards" of "Égards" schrijven, want daar hebben we niet een
extra e waar we een accent op kunnen zetten...
Post by anonymous
"Een hoofdletter krijgt nooit een accent."
Kolder.
Post by anonymous
"Accenttekens hoeven niet gebruikt te worden op hoofdletters.
De accenttekens zijn bedoeld voor hoofdletters en kleine letters.
Maar omdat de combinatie met hoofdletters vaak moeilijk af te
drukken is, is het gebruik van deze tekens op hoofdletters vrij.
Hetzelfde geldt voor het trema, umlaut, cedille en tilde: CAFE,
COEFFICIENT, FACADE, UBERHAUPT, SENORITA."
['kaf@], [kufi'sint], [fa'kad@], [***@r'haupt], [sEno'rita]. :)

Zoals gezegd, het woordbeeld overleeft het wel, maar ik vind toch dat het
niet voldoet. Werken daar Fransen ofzo, bij die stijlboeken? Overigens is de
reden waarom je geen accent op een hoofdletter zou gebruiken (in getypte
teksten) ook alweer achterhaald: "omdat de combinatie met hoofdletters vaak
moeilijk af te drukken is". Ingehaald door de techniek.



Remco
fe
2003-10-03 05:12:33 UTC
Permalink
Post by Remco Knooihuizen
Post by anonymous
"Een hoofdletter krijgt nooit een accent."
Kolder.
Het zal om technische reden zijn bij de krant. Wat je nog wel eens zag, was
een kleine letter ipv een hoofdletter. FINANCIëLE bijv. Dan past het geheel
binnen het kader. Of GEë-MAILD.

'n Leng afkeren
Didier Leroi
2003-10-05 13:19:36 UTC
Permalink
On Thu, 2 Oct 2003 11:55:39 +0200, "Remco Knooihuizen"
Post by Remco Knooihuizen
Zoals gezegd, het woordbeeld overleeft het wel, maar ik vind toch dat het
niet voldoet. Werken daar Fransen ofzo, bij die stijlboeken?
Volgens lange discussies op fr.lettres.langue.francaise hoort de
accenten nu wèl op hoofdletters te komen.

Huidige gedrukte boeken doen het wel. Vfoeger was het wel willekeurig,
zou ik zeggen.
Post by Remco Knooihuizen
Overigens is de
reden waarom je geen accent op een hoofdletter zou gebruiken (in getypte
teksten) ook alweer achterhaald: "omdat de combinatie met hoofdletters vaak
moeilijk af te drukken is". Ingehaald door de techniek.
Inderdaad.

Met vriendelijke groeten,
Didier

Hans Kamp
2003-10-03 18:24:16 UTC
Permalink
Post by anonymous
Dag
Een kort vraagje met een hopelijk ook kort antwoord: als ik een woord als
'officiële' of 'financiële' in hoofdletters schrijf, moet ik dan nog
steeds een trema schrijven? Wordt het m.a.w. 'OFFICIELE' of 'OFFICIËLE'?
M.i. wel.

Hans Kamp.
Lees verder op narkive:
Loading...